ចម្លើយតបនឹង “វិបត្តិអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរ”

កាលពីដើមខែនេះ ខ្ញុំបានផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទមួយមានឈ្មោះថា “វិបត្តិអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរ” នៅលើ​គេហទំព័ររបស់ខ្ញុំ។ ក្រោយពីការផ្សព្វផ្សាយ ខ្ញុំសង្កេតឃើញមានប្លុកគ័រពីរនាក់បានពេញចិត្តអត្ថបទនេះ និងយូរបន្តិចក្រោយមក, ប្រហែលដប់ថ្ងៃ, មានការបញ្ចេញមតិពីរពី​លោក​វិចិត្រ ដែលខ្ញុំយល់ថា ទទួលយកបាន ព្រោះជាការពន្យល់ដ៏សមរម្យ ត្រឹមត្រូវតាមក្បួន​វេយ្យាករណ៍ខ្មែរ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការពន្យល់របស់លោកវិចិត្រ​ទាក់ទងនឹងពាក្យ “សារៈសំខាន់” និងពាក្យ “និទណ្ឌភាព ឬ និទ្ទណ្ឌភាព (ពាក្យនេះអាចសរសេរបានពីរយ៉ាង បើតាមការពន្យល់របស់លោកវិចិត្រ)” ប៉ុន្តែស្ដាយដែលលោកវិចិត្រមិនបានបញ្ចេញគំនិតអំពីពាក្យ “លើសលុប” ថាតើត្រូវសរសេរតាមកូនពាក្យក្នុងវចនានុក្រមសម្ដេច ជួន ណាត “លើសលប់” ដូច្នេះ ឬក៏យកតាម​ការពិចារណារបស់ខ្ញុំ “លើសលប់” នេះ។ សូមជម្រាបមិត្តអ្នកអានថា អក្សរទ្រេត គឺជាការបញ្ចេញមតិរបស់លោកវិចិត្រ ធ្វើយ៉ាងនេះគឺដើម្បីឲ្យអ្នកអានងាយយល់ថានោះជាគំនិតរស់លោក។

ពាក្យ​ថា​សារៈ​សំខាន់ នេះ​ខ្ញុំ​អាច​ពន្យល់​បាន​ថា​ហេតុអ្វី​ជា​គេ​សរសេរ​ សារៈសំខាន់ មិនសរសេរ សារសំខាន់ ដូចពាក្យ សារមន្ទីរ តែ​អាន​ចេញ​សារៈ មន្ទីរ។

១) ពាក្យ​ថា សារៈ​សំខាន់ = សារៈ + សំខាន់ ។ សំខាន់ ជា​គុណ​នាម​ បញ្ជាក់​ន័យ​បន្ថែម​លើ​ពាក្យ សារៈ ។ ពាក្យ​ សារៈ​ ជា​ពាក្យ​គោល បើ​នៅ​តែ​ឯង​ក៏​សរសេរ សារៈ ដូច្នេះ ពេល​ផ្សំ​គ្នា​ហើយ ក៏​តែ​សរសេរ​ សារៈ ដដែល​។ ដូចជា​ពាក្យ លក្ខណៈ បើ​យើង​ផ្សំ​នឹង​ពាក្យ​ពិសេស ចេញ​ជា​ លក្ខណៈ​ពិសេស ៖ ពិសេស​ មាន​តួនាទី​ជា​គុណនាម បន្ថែម​ន័យ​លើ​ពាក្យ លក្ខណៈ។ លក្ខណៈ ពេល​នៅ​តែ​ឯង​សរសេរ​ជា​លក្ខណៈ បូក​នឹង​គុណនាម ពិសេស ទៀត នៅ​តែ​រក្សាទំរង់ លក្ខណៈ មាន​ចុច​ពីរ​ដដែល។ ពាក្យ​ជា​ច្រើន​ទៀត ដែល​មាន​លក្ខណៈ​បែប​នេះ ៖
– គណៈ​+ រដ្ឋមន្ត្រី = គណៈរដ្ឋមន្ត្រី = គណៈ​ ដែល​ជា រដ្ឋមន្ត្រី (មិនមែន រដ្ឋមន្ត្រី ដែល​ជា​គណៈ ទេ !!)
– គណៈ+កម្មការ = គណៈកម្មការ = គណៈ ដែល​ជា​កម្មការ
– គណៈ​+មេប្រយោគ = គណៈ​មេប្រយោគ = គណៈ ដែល​ជា​មេប្រយោគ
– គណៈ​+ប្រតិភូ = គណៈ​ប្រតិភូ = គណៈ ដែល​ជា​ប្រតិភូ

ពាក្យ គណនេយ្យ អត់​មាន​ចុចពីរ ដោយ​សារ​ពាក្យ​នេះ មិន​មែន​ពាក្យ​ផ្សំ​តាម​បែប​ខ្មែរ​ទេ ជា​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត​ទាំង​មូល។ ពាក្យ គណបក្ខ អត់​មាន​ចុច​ពីរ ដោយ​សារ ពាក្យ​គោល​ជា​ពាក្យ បក្ខ ។

២) ពាក្យ សារមន្ទីរ ៖ សរសេរ សារៈ អត់​មាន​ចុច​ពីរ​ ដោយ​សារ​ពាក្យ សារមន្ទីរ ពាក្យ​គោល​ជា​ពាក្យ មន្ទីរ។ ពាក្យ​សារៈ​ ក្នុង​ពាក្យ​នេះ ដើរ​តួ​ជា​គុណនាម បញ្ជាក់​ថា តើ​មន្ទីរ​អ្វី​គេ គឺ មន្ទីរ​សារៈ មន្ទីរ​ដែល​មាន​សារៈ ។ល។ ករណី​នេះ គុណនាម​នៅ​មុខ​នាម គឺ​របៀប​ផ្សំ​ពាក្យ​តាម​បែប​សំស្ក្រឹត ។ របៀប​ខ្មែរ គឺ​គេ​ដាក់​គុណនាម​ក្រោយ​នាម និយាយ​ជា មន្ទីរសារ រឺ មន្ទីរ​សារៈ​វិញ។ សរសេរជា មន្ទីរសារ រឺ មន្ទីរ​សារៈ ទៅ​តាម​ថា​ តើ​យើង​អាន​ចេញ​ជា​ សារៈ ឬ សារ។
ឧទាហរណ៍៖
– កិច្ច + ករណីយៈ = ករណីយកិច្ច = កិច្ច ដែល …
– ករ + កម្មៈ =កម្មករ = ករ ដែល …

៣) ពាក្យ កាលៈ​ទេសៈ និង ពាក្យ ទេសកាល ជា​ពាក្យ​តែ​មួយ តែ​សរសេរ​បាន​ពីរ​បែប។ ពាក្យ កាលៈ​ទេសៈ ឬ ទេសកាល នេះ ពាក្យ​គោល​ជា​ពាក្យ កាល។ ពាក្យ កាលៈ​ទេសៈ​ ជា​ពាក្យ សរសេរ​តាម​បែប​ខ្មែរ។ ពាក្យ ទេសកាល ជា​ពាក្យ​សរសេរ​តាម​បែប​បាលី ឬ​សំស្ក្រឹត។ ពាក្យ​នេះ មាន​ន័យ​ថា កាល​ សម័យ​របស់​ស្រុក​ទេស។

អំពីពាក្យុ និទណ្ឌភាព នេះវិញ។ ពាក្យ និរៈ ជា​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត ពាក្យ និ ជា​ពាក្យ​បាលី ពាក្យ​ពីរ​នេះ មាន​ន័យ​ដូច​គ្នា។ (ដូចជាពាក្យ ធម៌ ជាពាក្យសំស្ក្រឹត ពាក្យ ធម្ម ជា​ពាក្យ​បាលី, ពាក្យ កម៌ ជា​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត ពាក្យ កម្ម ជា​ពាក្យ​បាលី)។
តែ​តាម​របៀប​បាលី ពាក្យ និ បើ​បូក​នឹង​ពាក្យផ្សេង​ទៀត ដែល​ផ្ដើម​ដោយ​ព្យញ្ជនៈ ត្រូវ​ត្រួត​ព្យញ្ជនៈ​នោះ។ ដូចជា
និ + ទណ្ឌភាព ទៅជា និទ្ទណ្ឌភាព (ភាព​គ្មាន​ទោស)
និ + ចលភាព ទៅជា និច្ចលភាព (ភាពគ្មាន​ចលនា)
និ + ករុណៈ ទៅ​ជា និក្ករុណៈ (ភាព​គ្មាន​បេះដូង)

តែ​តាម​របៀប​ខ្មែរ គេ​មិន​ត្រូវ​ការ​ត្រួត​ទេ គឺ​ផ្សំ​ពាក្យ​តាម​បែប​ធម្មតា ដូចជា និចលភាព និទណ្ឌភាព ។
ពាក្យ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​គ្នា ៖
និតិបញ្ញត្តិ (សរសេរ​តាម​បែប​ខ្មែរ)។ និតិប្បញ្ញត្តិ (សរសេរ​តាម​បែប​បាលី)។
ចតុកោណ ចតុមុខ(សរសេរតាម​បែប​ខ្មែរ)។ ចតុក្កោណ ចតុម្មុខ (សរសេរ​តាម​បែប​បាលី)។

ជាចុងក្រោយ ខ្ញុំសូមអរគុណលោកវិចិត្រ ដែលបានចំណាយពេលវេលាឆ្លើយតបនឹងអត្ថបទរបស់ខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលលោកធ្វើ គឺមិនអត់ប្រយោជន៍ទេ វាពិតជាចំណែកដ៏ធំមួយក្នុង​ការពង្រឹកអក្សរសាស្ត្រជាតិយើង ហើយយ៉ាងពិតប្រាកដ វាមានប្រយោជន៍យ៉ាងធំមហាសាលសម្រាប់ខ្ញុំ ដែលមានការអប់រំបានតិចតួច ក៏ដូចជាមិត្តភក្ដិខ្ញុំ និង​អ្នកអានរបស់ខ្ញុំ ដែលនៅមានចម្ងល់ខ្លះៗក្នុងរឿងនេះដូចខ្ញុំផងដែរ។

ខ្ញុំសង្ឃឹមថា លោកវិចិត្រនឹងជួយបញ្ចេញយោបល់បន្ថែមទៀត​ទៅលើចម្ងល់របស់ខ្ញុំក្នុងរឿងអក្សរសាស្ត្រនេះ។ ហើយជាមួយគ្នា ខ្ញុំក៏មានចម្ងល់ពីរឿងពាក្យ​ Conception ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ប្រែមកជាភាសាខ្មែរថា “ទស្សនទាន” ផងដែរ។ វចនានុក្រមរបស់បណ្ណាគារនគរធំ និងរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា បានសរសេរពាក្យ “ទស្សនទាន” ដូចគ្នាបែបនេះ ប៉ុន្តសន្ទានុក្រមច្បាប់របស់ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ,សូមទោសខ្ញុំមិនបានឃើញទេ ឮតែគេថា, បានសរសេរពាក្យនេះជា “ទស្សនាទាន” ដូច្នេះវិញ។

បើតាមការយល់របស់ខ្ញុំ ពាក្យ Conception ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ត្រូវសរសេរជាខ្មែរថា “ទស្សនទាន” ដូច្នេះទើបត្រឹមត្រូវ ព្រោះវាទាក់ទងនឹងគំនិត មិនមែនទាក់ទងនឹងការមើលដោយភ្នែកនោះទេ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងថា ការយល់របស់ខ្ញុំនោះសមរម្យឬអត់ទេ។ សង្ឃឹមថា លោកវិចិត្រនឹងចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃរបស់លោកក្នុងរឿងនេះ។

អត្ថបទសាកល្បងដោយ៖ ណុល ដារ៉ា

Advertisements
អត្ថបទនេះត្រូវបាន​ផ្សាយក្នុង អត្ថបទសាកល្បង។ ប៊ុកម៉ាក តំណភ្ជាប់​អចិន្ត្រៃ​យ៍​

2 Responses to ចម្លើយតបនឹង “វិបត្តិអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរ”

  1. ពាក្យ​លើស​លុប ហ្នឹង ខ្ញុំ​ឃើញ​វចនានុក្រម​អេឡិចត្រូនិច គេ​កែ​ពី លើសលប់ មក លើស​លុប វិញ​ហើយ។

    មាន​ចំនុច​ភ្លាំងភ្លាត់​ជា​ច្រើន​ទៀត ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ឃើញ​កន្លង​មក​ដូចជា ត្រង់​ពាក្យ កក្អិច … សរសេរ ចម្រើន ជា​ ចំរើន ? ( ដែល​តាម​គោលការណ៍របស់​វចនានុក្រម​នៅ​ពេល​នោះ ត្រូវ​លើក​តំកើង​ការ​ប្រើប្រាស់​ពាក្យ ចម្រើន ជាជាង ចំរើន)។ ត្រង់​ពាក្យ កតិកា សរសេរ​ ការ​សន្មត ជា ការសន្មតិ ដែល​សន្មតិ ជា​នាម​ស្រាប់។
    អ្នក​ខ្លះ​បាន​ផ្ដល់​យោបល់​ថា វចនានុក្រម​នៅ​ពេល​នោះ​មាន​កំហុស​ដល់ទៅ ៣០០ កន្លែងឯនោះ។ http://svichet.wordpress.com/2009/01/20/dico1/

    រី​ឯពាក្យ conception វិញ ខ្ញុំ​អត់​ចេះ​ទេ។ តែ​ខ្ញុំ​ដឹង​ថា ពាក្យ ទាន មាន​ន័យ​ថា អំនោយ ។ ពាក្យ អាទាន មាន​ន័យ​ថា ការ​ទទួល​បាន ការចាប់​យក ការយក។ ពាក្យ ទស្សនា ក្លាយ​មក​ពី​ ទស្សនៈ។

  2. vsthea ថា:

    សួស្ដីម្ចាស់ផ្ទះ
    អត្ថបទនេះចុះយូរក្រែលហើយ ប៉ុន្ដែខ្ញុំទើបប្រទះដោយចៃដន្យ ។ ចឹងសូមបញ្ចេញយោបល់បន្ដិចអំពីពាក្យ លើសលប់ ឬ លើសលុប ។ តាមយោបល់ខ្ញុំ ពាក្យនេះគួរសរសេរជា លើសលប់ ។ យើងមានពាក្យ លប់ ម្លប់ ព្រលប់ ។

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s